
Kurs fotografii – Lekcja 2) Jaki wpływ ma czas naświetlania na poruszające się na scenie obiekty
11 kwietnia 2013Parametr „czas naświetlania” odpowiada za długość czasu w którym aparat będzie „wypełniał zdjęcie światłem”. Podczas czasu naświetlania matryca (element odpowiedzialny za tworzenie zdjęcia w aparatach cyfrowych) zbiera informacje o jasności poszczególnych elementów fotografowanej sceny, poprzez zwiększanie wartości pojedynczych pikseli, w zależności od ich jasności.
Poniższego ćwiczenia lepiej nie wykonywać podczas słonecznego dnia, ponieważ fotografowana scena może być zbyt jasna, uniemożliwi to odpowiedniego wydłużenia czasu naświetlania. Najlepiej wykonać je w pochmurny dzień, lub późniejszym popołudniem, gdy światło słoneczne nie jest już bardzo intensywne.
Ćwiczenia do wykonania:
- Znajdź odpowiednią scenę, w której występują jakieś ruchome elementy (jeżdżące samochody, woda płynąca w strumieniu, fontanna itp.),
- Koniecznie ustaw aparat na statywie, pamiętaj aby w kadrze znalazł się przynajmniej jeden ruchomy element,
- Aparat ustaw w trybie preselekcji czasu naświetlania, oznaczony symbolem „Tv” w aparatach Canon lub „S” w lustrzankach marki Nikon.
- Czas naświetlania ustaw na ok. 1/200 s, sprawdź czy wskaźnik ekspozycji znajduje się w okolicy 0, i zrób zdjęcie.
- Zmień czas naświetlania na mniejszy (ok. 1/80 s), sprawdź czy wskaźnik ekspozycji nadal znajduje się w pozycji 0, zrób kolejne zdjęcie,
- Jeszcze bardziej zwiększ czas naświetlania (ok. 1/2 s), również sprawdź czy wskaźnik ekspozycji nadal wskazuje zero i zrób ostatnie zdjęcie.
- Porównaj wykonane zdjęcia, szczególną uwagę zwróć na wygląd elementu który był w ruchu podczas wykonywania zdjęć.
- Powinieneś zauważyć, że poruszające elementy są wyraźniejsze (ruch został „zamrożony”) na zdjęciach z krótszym czasem naświetlania (1/200 s). Na zdjęciach wykonanych z dłuższym czasem naświetlania, wszystkie elementy statyczne są ostre, elementy poruszające się, zostały rozmyte. Im dłuższy czas naświetlania zdjęcia, tym bardziej rozmyte zostaną ruchome elementy sceny.

Pokojowy wiatrak sfotografowany z różnymi nastawami parametru „czas naświetlania”
Gdy nauczysz się świadomie kontrolować czas naświetlania, będziesz w stanie „zamrozić” lub efektownie rozmyć ruch na swoich zdjęciach. Podsumowując dłuższy czas naświetlania pozwala zarejestrować poruszające się elementy poprzez efektowne rozmycia, krótki czas naświetlania zatrzymuje wszystkie ruchome obiekty w miejscu. Należy wiedzieć również, że im szybciej obiekty poruszają się na scenie, tym krótszego czasu naświetlania należy użyć aby je „zamrozić” na fotografii.